Diş Hekimliği Fakültesi Dünya Engelliler Günü Mesajı

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 1992 yılında aldığı 47/3 sayılı kararla 3 Aralık tarihini, Dünya Engelliler Günü olarak ilan etmiştir. Bu özel gün ile birlikte engelli bireylerin yaşantısı ile ilgili sosyal, kültürel ve ekonomik alanlardaki farkındalığın artması ve engelli bireylerin haklarının tanıtılması amaçlanmıştır.

Bugün Dünya nüfusunun yaklaşık %15 'ini engelli bireyler oluşturmaktadır. Bu hiçte azımsanmayacak nüfus, engelli bireylerimizin de haklarının aslında diğer bireyler gibi korunması ve ayrıca refahının arttırılması için tüm toplumların bu konuda bilinçlenmesi gerektiğini göstermektedir. Her anlamda yenilenmemiz ve farkındalığımızın artması gereken bu konunun hassasiyetine varılmalı, bu özel bireylerimizin yaşantısını kolaylaştıracak her türlü bilgi dalga dalga yayılmalıdır. Bugünün anlam ve önemine istinaden, bir diş hekimi olarak engelli bireylerimizin ağız-diş bakımı hakkında bilgilendirmek isterim. 

Engelli bireylerimiz ağız ve diş hastalıkları bakımından yüksek risk grubundadır. Bu nedenle ağız ve diş sağlını korumak son derece önemlidir. Bu bireylerde diş çürükleri, dişeti problemleri ve takibinde diş kayıpları ile birlikte konuşma, çiğneme ve beslenme problemleri gözlenmektedir. Tüm bunların önüne geçebilmek için çeşitli önlemler alınabilir:

• Dişler ağızda görünür görünmez, beslenme sonrasında nemli bir tülbent ile temizlenmelidir.
• İki yaşından sonra küçük ve yumuşak kıllı bir diş fırçası ile diş bakımı yapılmalıdır.
• Özel üç yüzlü fırçalar ve elektrikli diş fırçaları bu bireylerde kullanım kolaylığı açısından önerilmektedir.
• Engelli bireylerin büyük çoğunluğu iskelet ve kas sistemindeki rahatsızlık nedeniyle etkili ağız bakımı yapamamaktadır. Bu nedenle diş fırçalama mutlaka bir yardımcı ile birlikte yapılmalıdır.
• Şekerli, asitli, diş ve dişetine kolayca yapışıp kalan besin maddeleri diş çürüğünün başlıca nedenleridir. Özel bir diyet önerilmemiş ise bol şeker ve karbonhidrat içeren gıda maddeleri yemek aralarında verilmemeli, bu gıdalar ana öğünlerde tüketilmelidir.
• Yumuşak ve yapışkan gıdalarla beslenmek zorunda kalan engellilerde diş fırçalama yapılamıyorsa yemek sonrası ağız çalkalatılmalı ya da gıda artıkları silinerek temizlenmelidir.
• Şurup formundaki ilaçların çoğu şeker içerdiğinden bu ilaçları sürekli kullananlar ağız-diş bakımına daha özen göstermelidirler.
• Bu bireylerde güven sağlamak açısından hasta takibi aynı diş hekimi tarafından, düzenli aralıklarla yapılmalıdır.

Ve yapılması gereken en önemli şey bu bireylerimizin farkında olmak. Unutmayalım, hayatı paylaşmak için hiçbir engel yoktur! 

Yrd. Doç. Dr. Ece Öztoprak

Pedodonti (Çocuk Diş Hastalıkları Uzmanı)